Sint-Bavokerk
De eerste aanwijzingen van een kerk in Merkem dateren uit 868. Maar wellicht is de kerk jonger. Tijdens de Beeldenstorm in Vlaanderen in de jaren 1565-1566 wordt de kerk geplunderd en in brand gestoken door de Geuzen, protestantsgezinde opstandelingen tegen de Kerk en de Spanjaarden. Daarna is ze als laatgotische hallenkerk (kerk waarvan de zijbeuken even hoog zijn als de middenbeuk) herbouwd. Uiteindelijk ontstaat een driebeukige hallenkerk met een voorgeplaatste westtoren.
De kerk wordt tijdens de Eerste Wereldoorlog, vooral in 1917, bijna volledig stuk geschoten. Pas in 1925 is de herbouwde kerk klaar, naar ontwerp van Amand Robert Janssens. Deze Gentse architect had veel ervaring met de wederopbouw van middeleeuwse huizen in Gent en omstreken. Men gebruikt gerecupereerde bakstenen van de vernielde kerken van Merkem, Woumen (Diksmuide) en de duiventoren van Nieuwpoort voor de buitenmuren. Voor de toren keert men terug naar de toestand van vóór de herstellingswerken van 1897-1904, waaronder een leien spits in plaats van de bakstenen spits en het weglaten van de vier hoektorentjes. Ook de doopkapel wordt niet meer heropgebouwd. De sacristie daarentegen behoudt hetzelfde grondplan. In 1931 werd een orgel, vervaardigd door de firma Loncke, geplaatst.
Begraafplaats
De begraafplaats in Merkem ligt aan de voet van de Sint-Bavokerk in de Westbroekstraat.
Het kerkhof is volledig ommuurd en ligt vlak bij het kasteel. Het familiegraf van de adellijke familie de Coninck - de Merckem bevindt zich net naast de ingang van de kerk. Op het grafmonument vind je het wapenschild van deze familie.
Het familiegraf van de famillie La Grange-Buysschaert vind je naast de hoofdweg vlakbij de kerkingang. Op dit graf treft je verschillende symbolen aan zoas de vijfpuntige ster, de eikelkrans en de obelisk.
Op dit kerkhof vind je verschillende heldenhuldezerken die je kan herkennen aan het opschrift AVV/VVK (Alles voor Vlaanderen, Vlaanderen voor Kristus) en de afbeelding van de blauwvoet. Links van de kerkingang liggen oorlogsslachtoffers uit 1944 begraven.
Vanop de straatzijde herken je het indrukwekkende familiegraf van burgemeester Syoen die in 1840 is overleden.
Status
– Type: gemeentelijke begraafplaats
– Bescherming: niet beschermd
– Bestaansperiode: -heden
Benaming
– Naam (volledig): Gemeentelijke begraafplaats Merkem
– Naam (alternatief): Kerkhof Merkem
